Pazartesi, Haziran 1
Shadow

BUBONİK

Afrika’nın doğusunda, Hint Okyanusu’nda 165 milyon yıl önce, ana karadan kopan bir ada ülkesi olan Madagaskar, dış dünyadan izole bir tabiata ev sahipliği yapıyor. Sadece doğanın rengi, sesi ve canlılığı sizi kucaklıyor. Bozulmamış deniz, orman birlikteliği binlerce çeşit bitki ve hayvan, seyahat rotanız için önemliyse, doğru yerdesiniz. Bubonik’i hesapa katmazsanız tabii ki. Madagaskar’ın en önemli özelliği barındırdığı canlıların %99’unun sadece Madagaskar’da bulunması. Adadaki bitkiler ve hayvanların neredeyse tamamı sadece Madagaskar’a özel, belki sadece hayvanat bahçelerinde görülebilir. Dünyanın en büyük kuşları olan ve soyu tükenmekte olan Fil Kuşları sadece Madagaskar’da yaşıyor. Zürafa Böceği, Mikro Bukalemun, Dans Eden Sifaka, Gecko, Domates Kurbağası, Yassı Kertenkele, Comet Güvesi, Mızrak Burunlu Yılan, Tenrec, Fanaloka, Fossa, Indri, Siyah Lemur, Aye-Aye ve çok daha fazla çeşit sadece bu topraklarda yaşıyor. Bubonik te tabii ki…

Bu yazı Dr. Uçar ÇALLİ tarafından kaleme alınmıştır. Yazarımızın diğer yazılarına buradan ulaşabilirsiniz.

Dünyada Bubonik ten daha büyük katil yok. Bugün bu yazıyı okuduğunuzda Madagaskar adasında saklanan bubonik, İstanbul’da da çok kişiyi öldürdü. M.S. 6. yüzyılda Prokopius İstanbul’un durumunu anlatırken şu ifadeleri kullanıyor: “Bizantium’da (İstanbul) insanları toplu alanlarda görmek kolay değildi. Hasta olmayan hemen herkes evlerine çekilmiş, ya hastalarıyla ilgileniyor ya da ölülerine ağlıyordu” sonra 15. yüzyılda ortaya çıktı bubonik. Birleşik Krallığın başkenti Londra’da veba nedeniyle 75 binden fazla kişi hayatını kaybetti. Vebanın en çok etkilediği ülke ise İtalya olmuştu. 1629 yılında ortaya çıkan hastalık, ülke nüfusunu ciddi oranda azaltmış, ekonomi durma noktasına gelmişti.

Daha sonra, 1720 yılında Fransa’nın Marsilya kentinde de ortaya çıkan veba, 100 bin kişinin canını aldı.

bubonik
Bubonik; Septisemik; Pnömonik; Gastro-intestinal. Bulaşıcı ve öldürücü bir hastalıktır. 

Bugün bubonikin öldürdüğü vakaların % 95 i Madagaskar ve Sahra-altı Afrika’da meydana gelir. Dünya Sağlık Örgütü, her yıl dünya çapında Bubonik’in öldürdüğü 1.000-2.000 vaka bildirildiğini açıklamıştır.

Bubonik Pire dışkısında bir ay, cerahat ve balgamda bir iki hafta, ölüde haftalarca canlı kalır. Soğuğa çok dayanıklıdır, donmuş maddelerde çok uzun zaman yaşayabilir. Karanlık ve nemli yerleri çok sever. Güneşten nefret eder. Güneş öldürür bir tek Bubonik’i. Pireler ile seyahat eder. Pireye insan ve hayvanı ısırtıp insan ve hayvanları hasta eder. Fare popülasyonunu çok sever.

Bubonik ismini lenf bezlerini şişirmesinden alır.

  • Ateş
  • Titreme
  • Kusma
  • İshal
  • Dil renginde koyulaşma
  • Baş ağrısı, sırt ağrısı, kasık ağrısı, eklem ağrıları
  • Lenf bezi şişmesi
  • Burun kanaması
  • Kan tükürme
  • Nefes darlığı
  • Halsizlik
  • Deride lekeler yapar

Veba deniyor buna… Madagaskar tatili sonrası bu Bubonik dünyaya bir defa daha yayılır mı? diye soralım kendimize. Globalleşen dünyada ne kadar kolay değil mi? Bir hekim hastada bu belitileri görse ki, hemen tüm semptomlar bir anda olmaz. Kim tahmin edebilir ki karşısında duranın Bubonik olduğunu?

Uçar ÇALLİ – 01.05.2020

Print Friendly, PDF & Email
Sending
User Review
5 (1 vote)

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.

error: Bu site içeriği buraya özgündür. Kopyalanmasını istemiyorum. Emeğime saygı için bu sayfanın linkini paylaşabilirsiniz. Bana fatih@ergometri.com adresinden ulaşabilirsiniz.