İşyeri Hekimliğinde Tetkik ve Görüntüleme Metotlarının Güvenirliği

Bu yazı, ergometri.com yazarı Dr. Adem BOZTEPE tarafından işyerlerinde yapılan tetkik ve görüntüleme metotlarının güvenilirliği ni arttırmak üzere nelerin yapılabileceğini kaleme almak üzere hazırlanmıştır.

Modern tıpta, hekimin muayenesinin temel parçalarından olan tetkikler ve görüntüleme metodları, işyeri hekimliğinde de artık olmazsa olmazlardan biri olarak kabul edilmektedir. İşyeri hekimleri birçok muayene türünde tetkik isteyebildiği gibi temel muayene biçimleri olan işe giriş muayenesi ve periyodik muayenelerin de rutini haline gelmiştir.

Tetkik ve görüntüleme metotları ilk başlarında tüm hekimler tarafından nerdeyse tamamı yorumlayabiliyorken, artık iyice ayrıntılandırılmış, sofistike hale gelmiş ve her biri ayrı birer ana bilim dalı haline dönüşmüş bu alanda uzman yorumu mecburi bir hal almıştır. Biyokimyasal tetkikleri bir biyokimya uzmanının, radyolojik tetkikleri radyoloji uzmanının ve diğer alan tetkiklerinin kendi alanının uzmanlarınca yorumlanması da artık tıpta güncel pratiğimize girmiştir. Bununla birlikte her biri birer anabilim dalı haline gelen bu alan doğal olarak bir sektöre de dönüşmüştür. Bu sektörde gerekli ekipmanı, araç gereci üretip pazarlayanından, tetkikleri yorumlayanına kadar, medikal ürün pazarlama kurumlarından laboratuvarına, özel hastanesinden görüntüleme merkezlerine kadar çok sayıda kurum ortaya çıkmıştır. Bu kurumlar arasında merdiven altı işletmeler de var, tamamen güvenli, bilimsel ve akredite kurumlar da bulunmaktadır. Kontrol edilemeyecek kadar çok sayıda böyle kurumlar bulunmaktadır.

Şüphe

Hal böyleyken hekimlerin de hasta muayenesi için istediği tetkik ve görüntüleme metotlarının güvenilirliği ile ilgili haklı şüpheleri ortaya çıkmaktadır.

Tetkiklerin ve görüntüleme metotlarının güvenilirliği ile ilgili şüpheleri ortadan kaldırmaya yönelik olarak; tetkik yapan kurumların denetimi, kontrolü ve suistimal durumları için çeşitli yaptırımların getirilmesi bir çözüm olabilir.

Bu durumda “bir kurumun denetimi ve kontrolü arttıkça güvenilirliği de artmaktadır” gibi bir sonuç çıkarmak mümkün olsa da bu durum genel geçer bir kural değildir. Hasta sağlığı ve güvenliğinin had safhada önemli olduğu, kurulabilmesi ve işletilebilmesi için çok sayıda denetim ve kontrol mekanizmalarından geçen bir hastanede (özel veya kamu) çalışan hekim için tetkik ve görüntüleme tekniklerinin güvenirliği, sağlık dışı özel sektörde çalışan ve hastaları için gerekli tetkikleri çoğunlukla çalıştığı kurum dışında başka bir dış kurumdan isteyen işyeri hekimi için olandan elbette daha yüksektir. Buna bağlı olarak da daha çok sağlık dışı özel sektörde çalışan işyeri hekimleri için tetkik ve görüntüleme metotlarının güvenirliği daha kritik hale gelmiş bir konudur.

Tetkik ve Görüntüleme Metotlarının Güvenirliği

Yazımızın bu kısmında bir işyeri hekiminin hastaları için isteyebileceği tetkik ve görüntüleme metotlarının güvenirliği ni artırmak adına neler yapabileceğine odaklanacağız.

Kurumun güvenirliği bakımından geçtiği denetim ve kontrol mekanizmalarının öneminden bahsetmiştik. Buna bağlı olarak da denetim ve kontrol süreçleri daha yoğun ve zor olan hastaneleri, laboratuvarlara göre öncelikli tutmamız doğru olacağı gibi bu durum da genel geçer bir durum değildir. Çünkü hastanelerde de suistimal söz konusu olabileceği gibi…

…işini ciddiye alan bir laboratuvar, bir hastaneden daha güvenilir olabilir.

Ölçüm yapan kurumların, ölçümlerindeki güvenirlik ve denetim-kontrol mekanizmalarını artırabilmek adına, AÇSGB tarafından işyeri ortam ölçümleri yapan kuruluşları bakanlığa akredite olması zorunluluğu getirilmişti. Buna bağlı olarak da yine tetkik isteyeceğimiz kurumun bakanlığa akredite olmuş olması güvenirliğini artıran bir faktördür ve mümkünse tercih önceliğimizde bu kurumlara yönelmek tetkik güvenirliğini artıracaktır.

İstenmesi Gereken Evraklar

Tüm bu faktörlere rağmen kurumun suistimal olasılığı bitmemiş olacağından, öncelikle tetkik istenen kurumun, yasal ve denetime tabii bir kurum olduğunu anlayabilmemiz için kurumdan ruhsatının bir örneğini talep etmeliyiz. Fakat ruhsat tek başına yeterli olmayacaktır. Çünkü bir kurum ruhsatını aldığı işin dışında başka işler yapıyorsa o işler için de ayrıca çalışma izinleri alması gerekir. Örnek vermek gerekirse bir hematoloji laboratuvarı hematoloji ruhsatını almış olabilir fakat yapılacak biyokimyasal tetkikler için ayrıca biyokimya çalışma izni de olmalıdır. Buna bağlı olarak da kurumdan ruhsattan sonra istenecek ikinci önemli belge çalışma izinleridir.

Bir işyeri hekimi, hangi alanda hangi tetkikleri istiyorsa o alanla ilgili kurumun çalışma izinlerinin olduğunu görmelidir.

Yazımızın başında da değindiğimiz üzere tetkikler ve görüntüleme metotları alanı artık her biri başlı başına birer anabilim dalı olduğundan ve her alanın kendi uzmanınca değerlendirilmesi elzem olduğundan, tetkik istediğimiz kurumdan talep etmemiz gereken üçüncü madde istediğimiz tetkiklerin uzmanlarını kurumun çalıştırıp çalıştırmadığı ve yapılan tetkiklerin o alanın uzmanları tarafından yorumlanıp, yorumlanmadığıdır. Son olarak tetkik ve görüntüleme metodu istediğimiz kurum, ölçüm yapan teknolojik cihazlarla çalışmak zorunda olan bir kurum olacağından, bu tip kurumlarda olması zorunlu olan ölçüm yapan cihazların kalibrasyon bilgileri ve tüm cihazların bakım bilgileridir. İsteyebileceğimiz dördüncü evrak da tıbbi cihazların periyodik kalibrasyon ve bakım formlarıdır.

Toparlayacak olursak,

İşyerinde tetkik ve görüntüleme metodu yapmak için çalıştığımız kurumdan temel olarak istememiz gereken 4 evrağı;
1-Kurum ruhsatı
2-Çalışma izinleri
3-İlgili dal uzmanlarının çalışma belgeleri
4-Periyodik kalibrasyon ve bakım formları

teşkil etmektedir.

Ayrıca bu belgeleri saklamak gerekir!

Çalıştığımız işyerinde bu bağlamda bir dosya oluşturmak, muayene standartları açısından herhangi bir soruşturma veya denetim durumunda, yetkili kuruma sunabilecek şekilde bu formların birer örneğini muhafaza etmek, işyeri hekimliği görevini yürütmemize hem yasal hem de bilimsel açıdan katkı sağlayacaktır. Ayrıca, tetkik yaptırdığımız kurum değiştiğinde, yeni bir tetkik veya görüntüleme metodu çalışan kurumla anlaşıldığında, mobil sağlık hizmetleri verilen kurumlarda ve hizmet satın alma durumlarında da ayrıca bu dosyanın tutulmasında, hekim, hekim çalıştığı kurum ve çalışanları açısından yarar vardır.

tetkik ve görüntüleme metotlarının güvenirliği

Ayrıca işyeri hekimi tetkik yaptırdığı kurum-kuruluş-mobil sağlık aracı’nı en az 1 kere olsa bile gözle görerek, fiziken denetlemelidir. Söz konusu kurum gerekli izinler ve onayları aldıktan sonra kurum işleyişinde değişiklikle meydana gelebilir ve tetkikin yapılması için gerekli asgari şartlar bozulmuş olabilir. Bu duruma da örnek vermek gerekirse yalıtımı sağlanmış, onaylı bir mobil sağlık aracındaki odyogram için gerekli ekipmanlar sonraki bir süreçte yalıtımı uygun olmayan başka bir araca taşınmış ve bu durum da odyometri işleminin sonuçlarının hatalı çıkmasına sebep olabilir. Bu durum da hekimin tetkiklerin hangi şartlar altında yapıldığını gözlemleyip, denetlemesinin önemini göstermektedir.

Bir tetkik veya görüntüleme metodu, herşey yerli yerinde doğru yapılmış olmasına rağmen sadece son kayıt veya veri transferi gibi işlemler esnasında bile sekteye uğrayabilir. Buna bağlı olarak da işyeri hekimi tetkikler her ne kadar güvenilir olsa da her zaman hasta kliniğiyle birlikte değerlendirmelidir.

Sonuç

Son olarak belirtmek gerekirse her türlü denetim ve kontrol mekanizmasından kaçabilecek usülsüzlükler ve suistimaller mümkündür. Bu yazı başlığında ele aldığımız önlemler ise bir muayene için tetkikler ve görüntüleme metotlarının güvenirliğini olabildiğince yükseltebilmek adına işyeri hekimi olarak yapabileceğimiz azami önlemlerdir ve bunun dışında kalan bölüm işyeri hekimi olarak kontrolümüz dışındaki alandır.

işyeri Hekimi Yetki ve Sorumnlulukları >>>>

Dr. Adem BOZTEPE

Eklendi: 06.10.2020

Güncelleme: 06/10/2020

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.