Sağlıkçılar da Alkışlıyor

Dr. İlker ALTUNER

SAĞLIKÇILAR DA ALKIŞLIYOR… – Covid-19 Vakaalarda Domino Etkisinin Kırılması

Covid-19’da domino etkisi mevcuttur.

2nci halka karantina, 3ncü halka maske ile sosyal ve iş hayatına devam şeklindedir.

Şemadaki 2nci halkaya getirilen kriterler, bu halkadakilerin 3ncü halkaya geçmesine sebep olmaktadır. Peki kişilerin hafızalarını beyanlarını, post travmatik stress bozukluğu veya panik atak halleri ile işsiz kalma yada cüzzamlı muamelesi görme fobileri – korkuları etkiliyor mu?!

Halkalar

1nci halka Pozitif çıkan hasta çalışanımız.

2nci halka, 2nci halkaya zaman-mekan-maske-sosyal mesafe-temas kriterleri getirilmiş olup, 2nci halkadakilerden bazıları 3ncü halkaya dahil edilmektedir. Pozitif hasta ile temaslı olanlar, Maskeli/Maskesiz, Açık/Kapalı Alan, 15 dakika altı/üzeri, Sosyal Mesafe korunmuş/korunmamış, Doğrudan temas var/yok şeklindeki değerlendirmeyi İl/İlçe Sağlık Md.lüğü Halk Sağlığı Birimi Filyasyon Ekibi (Sağlık otoritesi) – verilen rehbere uygun şekilde yapmaktadır. 3ncü halkaya dahil edilen, 2nci halkadan çıkarılmış kişiler için rehberde, Maske takarak çalışır denilmektedir.

2nci halkaya PCR testi uygulanması durumu; iş yükü ve kit sayısı doğrultusunda ve Sağlık otoritesinin yaklaşımıyla değişkenlik göstermektedir. PCR testi Negatif çıksa dahi, Tomografide AC tutulumu tespit edilebilir. 

2nci halkada olan PCR testi yapıldığında, test sonucu Negatif çıkan kişinin 2-14 gün sonra testi Pozitife dönebilir. Olasılık oranı, düşük de olsa; Test yanlış sonuçta vermiş olabilir. (Yanlış Negatiflik)

2-14 gün içinde Testi hala Negatif kalıp, Akciğer tutulumu Tomografide saptanabilir. Lakin böyle bir durumda genelde kişinin öksürük, nefes darlığı,ateş gibi Covid-19 bulguları meydana çıkar.

Bu nedenle 2nci halkadaki kişilere 14 gün karantina uygulanmaktadır. Ve bu süreçte Covid bulgular yönünden kendilerini takip etmeleri, bulgu oluşursa en kısa zamanda Pandemi polikliniklerine başvurmaları istenmektedir.

Virüs alındıktan sonra kendini gizlediyse, Akciğer (genelde nefes darlığı yaptığından, kişinin şikayetleri oluşur) ya da farklı bir doku tutulumu yapıp orda saklandıysa ve 14 gün sonuna doğru PCR pozitifleşirse peki ne olur? 14 gün sonunda PCR bakılmamış, yada hiç şikayeti oluşmamış diye – hiç PCR bakılmamış kişinin işbaşı yapması durumunda ne olur, taşıyıcı durumundaysa peki? Bu da ayrı bir başlık. TARTIŞILIR.

3ncü Halka 1nci halkadaki Pozitif hasta / vakaa ile doğrudan teması olmayan ama 2nci halka ile temasta olanlardan ya da belirlenen kriterlere uymayan 2nci halka dahilindekilerden (!!!!!!) oluşmaktadır. Maske takar, çalışır. Covid bulguları yönünden kendilerini izlerler denilmektedir. TARTIŞILIR.

4ncü Halka 3ncü Halka ile temasta olanlar.

Aşağıdaki domino etkisini örnek amaçlı paylaşıyorum:

halkalar covid19

1nci Halka Hicran – 18inde ateşi çıkmış

2nci Halka Onur , Yüksel , Rasim – 17sinde hasta/1nci halka ile ile temas edilmiş.

3ncü Halka 2nci halka ile temas edenler Ümit , İsmail – 19 unda ikinci halka ile temas edilmiş. (2nci halka izolasyona 1 gün gecikmeli ayrılmış, Maske vb tam denilmesine karşın çalışma yerinde bulaş gerçekleşmiş)

2nci halkadan Onur 20’sinde şikayetleri başlamış. 21 inde pozitif gelmiş. 2nci halka 1nci halka şekline dönmüş. 3ncü halka 2nci halka haline.. 2nci halka 1nci halka olmuş.

18inde şikayetleri başlayan, Hicran ile temaslı Onur ‘un aynı gün izolasyona ayrılması, sonradan Onur ‘la 19unda temaslı 2, … ???? kişinin Ümit ve İsmail’in hasta olma riskini sıfırlardı.

Gecikme (Hafıza, Bildirim, Tespit, Gizleme ya da aksiyon sorunu) kaynaklı, Şimdi Ümit ve İsmail’ e de PCR testi yaptırıldı ve onların da temaslı, yakın temaslı olduğu diğer çalışanlar var.. Domino etkisi kırılamadı..

Bu döngüyü kırmanın tek yolu, 3 ayaktan oluşur; 

  1. 2nci halkanın izolasyonu – 3ncü halkaya 2nci halka olarak davranılması (SB ve Halk Sağlığı takdirinde)
  2. 3ncü halkanın tercihen BY için homeoffice evden çalışma yada MY için izin/istirahat ile izolasyonu (İşveren takdirinde)  
  3. İşyerlerinin hızlı temaslı/yakın temaslı tespiti yapması, listeyi oluştururken şeffaf davranması, listeyi asgaride tutmaya çalışmaması, kişi-orun insiyatifiyle davranmaması, 2nci halka pcr testleri bir çıksın da, 3ncü halkayı o zaman tespit ederim/bildiririm dememesidir.

Maske başta olmak üzere, covid tedbirlerine maksimum ve optimum uyduğunda dahi bulaş riski %1,5 lardadır.

Filyasyon ekiplerinin uygulamaları farklı ve il-ilçe ve ekibe göre değişkenlik göstermemelidir. PCR testi, Düşük doz AC BT’si, kan tetkikleri özel, devlet vb farklılık göstermemelidir. Standartizasyon sağlanmalı, korunmalıdır.

Hastane Pandemi klinik ekipleri, Hastanede poliklinik hizmeti sunan Sağlıkçılar, Filyasyon ekipleri, Aile Hekimleri ve İşyeri Sağlık Birimi sağlıkçıları başta olmak üzere, Diş hekimleri – asistanları, Eczacılar ve eczane çalışanları dahil tüm sağlık çalışanlarının başta psikolojisi desteklenmeli, ilave bir şey (maddi, manevi) yapılamıyorsa , en azından gereksiz, anlamsız yere psikolojileri yıpratılmamalıdır.

Alkıştan Öte

Alkıştan öte; Sizi korumak, sizi iyileştirmek için çalışan; Sizin iyiliğinizi düşünen ve isteyen ve bunun için size rağmen çabalayan bu insanların azmini, çabasını, özverisini daha fazla destekleyemez misiniz? Desteklerseniz, Ne kaybedersiniz..

İnspeksiyonu/izlenimi ve zekası – algısı güçlü olan, kişisel menfaatlerini ve egosunu her zaman insan sağlığından geride tutan Biz sağlıkçılar da, bu dönemi hafızalarımıza ve tarihe not ediyor, halimizi gören-bilen-halden anlayan, değerli desteğini, takdirini, içtenliğini, samimiyetini, saygısını, sevgisini esirgemeyen, maskesini takan – sosyal mesafesini koruyan – kişisel hijyenine dikkat eden insanımızı gönülden alkışlıyoruz!

Filyasyon ekipleri (psikolojisi bozulmuş post travmatik stress bozukluğu içindeki hastanın bildirimi, temaslıların panik atak halindeki bildirimleri), Aile hekimleri (evde izlem ve poliklinik hizmetleri, gebe, emziren ve bebek takibi) ve İşyeri Hekimleri (işyeri covid tedbirleri, koruyucu sağlık gözetimi, iş kazası ve meslek hastalıkları, görev tanımında olmasa da – poliklinik hizmetleri ve sağlık danışmanlığı)  ellerinden geleni yapmaktadırlar.

PCR testi sonucu Negatif çıktı diye; HSYS sistemine işlenen 14 gün raporlu – karantinaya alınan kişilerin, karantina kurallarına dikkat etmemesi ve uymaması ve/veya nasıl ki Ayak burkulması, bademcik iltihabı vb nedenle raporlu olan personelin istirahatini kesip işe başlaması istenemiyorsa, aynı şekilde “PCR TESTİ NEGATİFMİŞ YA…” diye düşünülerek, karantinada olan bir kişinin işe başlatılmaya çalışılması tıbbi ve hukuki sonuçlar doğurur.  Kişisel karantinadan, kurumsal karantinaya geçiş riskini yükseltir.

Bu ve benzeri yaklaşımlar, düşünceler, girişimler, sisteme, devlete, halka insanlığa ve akıllara zarardır..

Bilginize sunarım.

İyi çalışmalar, sağlıklı günler dilerim.

Dr. İlker ALTUNER

İşyeri Hekimi,

İşyeri Hekimliği ve İş Güvenliği Uzmanı Eğiticisi, İlkyardım Eğiticisi

Ergometri.com ve Ergofleksi.com Direktörü

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.