Tetkiksiz İşe Dönüş Muayenesi, Temelsiz İşe Alımdır!

İşe giriş, periyodik muayeneler ve işe dönüş muayenelerinde EK-2 formunu dolduruyoruz. Bu formu doldururken tetkiklerinin yaptırılmasının gerekçesi ve pandemi döneminde periyodik tetkiklerin yaptırılması, kronik hastalıklı personelin işe dönüş şekilleri hususlarında

Dr. İlker ALTUNER‘in görüş ve önerileri şöyledir:

İlgili ve uygulanması zaruri Mevzuatlar:

MADDE 9- İşyeri Hekiminin Görevleri:

1) İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri kapsamında çalışanların sağlık gözetimi ve çalışma ortamının gözetimi ile ilgili işverene rehberlik yapmak.

4) Çalışanların yapacakları işe uygun olduklarını belirten işe giriş ve periyodik sağlık muayenesi ile gerekli tetkiklerin sonuçlarını EK-2’de verilen örneğe uygun olarak düzenlemek ve işyerinde muhafaza etmek.

8) Bulaşıcı hastalıkların kontrolü için yayılmayı önleme ve bağışıklama çalışmalarının yanı sıra gerekli hijyen eğitimlerini vermek, gerekli muayene ve tetkiklerinin yapılmasını sağlamak.

….

5) Özel politika gerektiren gruplar, meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı alanlar, kronik hastalığı, madde bağımlılığı, birden fazla iş kazası geçirmiş olanlar gibi çalışanların, uygun işe yerleştirilmeleri için gerekli sağlık muayenelerini yaparak rapor düzenlemek, meslek hastalığı tanısı veya ön tanısı almış çalışanın olması durumunda kişinin çalıştığı ortamdaki diğer çalışanların sağlık muayenelerini tekrarlamak

İşyeri hekiminin yükümlülükleri

MADDE 11 – (2) İşyeri hekimleri, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yürütülmesindeki ihmallerinden dolayı, hizmet sundukları işverene karşı sorumludur.

İŞYERİ HEKİMİ VE DİĞER SAĞLIK PERSONELİNİN GÖREV, YETKİ, SORUMLULUK VE EĞİTİMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK – Resmi Gazete:20.07.2013 – 28713

“çalışanların yaptıkları işlerden dolayı toz maruziyetinin olabileceği her türlü işyerinde, ortamda ve görev tanımında, işin yürütümü sıasında, faaliyet basamağında toz oluşumu varlığında”

TOZLA MÜCADELE YÖNETMELİĞİ – Resmî Gazete Tarihi: 05.11.2013 Resmî Gazete Sayısı: 28812 (6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 30 uncu maddesine dayanılarak)
pnömokonyoz şeması

Sağlık gözetimi

MADDE 10 – (1) Bu Yönetmelik kapsamına giren işyerlerinde çalışan ve çalışacak kişilerin yapılacak sağlık gözetiminde aşağıdaki hususlar dikkate alınır.

a) 20/7/2013 tarihli ve 28713 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan İşyeri Hekimi ve Diğer Sağlık Personelinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik ekinde yer alan İşe Giriş / Periyodik Muayene Formu örneğine göre yapılır.

b) Çalışanların sağlık gözetimi; risk değerlendirmesi, aralıklarla yapılan toz ölçüm sonuçları ve tozun cinsi dikkate alınarak işyeri hekimince belirlenen sıklıkta tekrarlanır ve her çalışan için sağlık kaydı tutulur.

c) Pnömokonyoz yönünden yapılan periyodik sağlık muayenelerinde Ek-2’de verilen “Pnömokonyoz Tanı Şeması” dikkate alınır.

ç) Sağlık gözetiminden sorumlu işyeri hekimi; muayene ve tetkiklerin sonucuna göre, çalışanın toza maruz kalacağı işlerde çalıştırılmaması da dahil, her türlü koruyucu ve önleyici tedbirleri belirler ve tavsiyelerde bulunur.

d) İşyeri hekimi, çalışanın maruziyetinin sona ermesinden sonra da yapılması gereken sağlık değerlendirmesi ile ilgili bilgi verir ve maruziyetin bitmesinden sonra sağlık gözetiminin devam etmesi gereken süreyi belirleyebilir.

e) Çalışan veya işveren sağlık muayenesi ve tetkiklerinin yeniden yapılmasını isteme hakkına sahiptir.

TOZLA MÜCADELE YÖNETMELİĞİ – Resmî Gazete Tarihi: 05.11.2013 Resmî Gazete Sayısı: 28812

İş sağlığı ve güvenliği hizmetleri

MADDE 6 – (1) Mesleki risklerin önlenmesi ve bu risklerden korunulmasına yönelik çalışmaları da kapsayacak, iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin sunulması için işveren;

a) Çalışanları arasından iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ve on ve daha fazla çalışanı olan çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde diğer sağlık personeli görevlendirir.

ç) Görevlendirdikleri kişi veya hizmet aldığı kurum ve kuruluşlar tarafından iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili mevzuata uygun olan ve yazılı olarak bildirilen tedbirleri yerine getirir.

Sağlık gözetimi

MADDE 15 – (1) İşveren;

a) Çalışanların işyerinde maruz kalacakları sağlık ve güvenlik risklerini dikkate alarak sağlık gözetimine tabi tutulmalarını sağlar.

b) Aşağıdaki hallerde çalışanların sağlık muayenelerinin yapılmasını sağlamak zorundadır:

1) İşe girişlerinde.

2) İş değişikliğinde.

3) İş kazası, meslek hastalığı veya sağlık nedeniyle tekrarlanan işten uzaklaşmalarından sonra işe dönüşlerinde talep etmeleri hâlinde.

4) İşin devamı süresince, çalışanın ve işin niteliği ile işyerinin tehlike sınıfına göre Bakanlıkça belirlenen düzenli aralıklarla.

(2) Tehlikeli ve çok tehlikeli sınıfta yer alan işlerde çalışacaklar, yapacakları işe uygun olduklarını belirten sağlık raporu olmadan işe başlatılamaz.

6331 İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ KANUNU – Tarih : 30/6/2012 Sayı : 28339

EK-2; 6331 Kanun Eki olarak paylaşılmıştır ve üzerinde oynama yapılamaz. Kanunla yönetmelikle Örneği paylaşılmış ve örneğine uygun doldurulması tebliğ edilmiştir. EK-2’deki tetkik kısmı diğer hanesiyle geliştirilebilir, lakin daraltılamaz.

ek 2 örnek

Aynı şekilde yıllık değerlendirme raporlarında, ilgili tetkikler detaylandırılır ve ÇSGB denetimleri ile denetlenir.

yıllık değerlendirme

ÖRNEK (-lemeler)

ÇİMENTO SEKTÖRÜNDE TOZLA MÜCADELE

İşe Giriş Muayenesi:

  • Anamnez (Tıbbi Hikaye),
  • Fiziki muayene yapılması,
  • Akciğer filmi değerlendirilmesi (işe uygunluk açısından pnömokonyoz yapan tozlara maruziyetin olduğu işyerinde çalışacakların ve pnömokonyoz yapan tozlara maruziyetin olduğu işyerinde çalışanların göğüs radyografileri iki ayrı pnömokonyoz okuyucusu tarafından değerlendirilecektir)
  • Solunum fonksiyon testi yapılması ( Covid-19 Pandemisi nedeniyle bu yıl yüksek bulaş riski varlığından ötürü yaptırılmıyor. SFT gerektiren kronik hastalığı olanların Göğüs hastalıklarına rutin sevk ve takiplerinde, gerekli görülürse Göğüs Hastalıkları uzmanı tarafından yaptırılarak değerlendiriliyor.)
  • Periyodik Muayene (Aralıklı Kontrol Muayenesi, İzleme Muayenesi): Periyodik muayene işe giriş muayenesi gibidir. Çok tehlikeli sınıf işyerlerinde asgari Yılda bir’dir.
  • Radyoloji, SFT, Pnömokonyoz okuması(çift okuyuculu)

Pandemi döneminde Periyodik muayeneler

Pandemi döneminde Periyodik muayenelerle ilgili CİMER Sorgusunun cevabı aşağıdaki şekildedir:

Soru :

İş sağlığı ve güvenliği için işyerlerindeki az tehlikeli 5 yılda bir, tehlikeli 3 yılda bir, cok tehlikeli yılda bir yaptığımız periyodik tetkikler ve muayeneler Covid-19 sebebiyle calışanları tahliller için bir araya toplamak yada hastanelere yonlendirmek risk oluşturulacağı değerlendirildiginden su sürecte periyodik muayene zamanı gelen işçilerin periyodik muayeneleri ertelenebilir mi? Çalışanların sağlığı için Covid 19-riski geçtiğinde yapılmasında yasal olarak sakınca var mıdır?

ÇSGB İSGMM Cevabı:

Sayın İlgili,

Cumhurbaşkanlığı İletişim Merkezine yapmış olduğunuz 14/5/2020 tarihli ve 2002284624 numaralı başvurunuz, Genel Müdürlüğümüz görev ve yetki alanı kapsamında incelenmiştir.

6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 15 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendinde “İşveren; Çalışanların işyerinde maruz kalacakları sağlık ve güvenlik risklerini dikkate alarak sağlık gözetimine tabi tutulmalarını sağlar” hükmü yer almaktadır. Buna göre, COVID-19 hastalığı yeni bir risk faktörü olarak değerlendirilmeli ve işyeri hekimince gerekli önlemler alınarak periyodik muayeneler yapılmalıdır. İşyeri hekimince yapılamayacak olan tetkikler için (Açıklama: SFT) ise Sağlık Bakanlığı’nın pandemi hastanesi olarak belirlediği hastaneler dışında kalan sağlık kuruluşlarına sevk yapılabileceği ancak çok acil olmayan (Açıklama: Kronik Hastalıklı Personel içindeki KOAH,Astım, Pnömokonyoz tanılılar rutin takiplerinde gerek görülürse SFT çektirme kararı takip eden Göğüs Hastalıkları uzman hekimi ve ya Meslek Hastalıkları Hastanesi heyeti takdirindedir.) iş, işlemler ve tetkikler için hastanelere sevk yönteminin tercih edilmemesi gerektiği düşünülmektedir. Tetkikler ile ilgili hizmetler, Sağlık Bakanlığı’nın yetki verdiği gezici İSG araçları eliyle çalışan sayısına göre yapılacak program çerçevesinde peyderpey alınabilir. İşyeri hekimi; çalışanların sağlığını artan biyolojik risklere karşı korumak, rahatsızlığı bulunan çalışan için gerekli tedbirleri almak, her türlü önleyici hekimlik faaliyetini uygulamak, çalışanları sağlık risklerine ve alınan tedbirlere ilişkin bilgilendirmek, işyerinde hijyen kurallarının uygulanmasını sağlamak ve tüm yapılanları onaylı deftere işleyerek gerekli olan kayıtları da çalışan sağlık dosyasına eklemekle yükümlüdür.

Bu noktada Pandemi dönemine göre tarafımdan hazırlanmış Periyodik Teknik Şartnameyi kullanabilirsiniz.

Cezalar

6331 gereğince Periyodik muayenelerin zamanında yaptırılmaması nedeniyle firmaya gelebilecek cezalar şöyledir:

muayene yaptırmamamın cezası

İşverenin sağlık gözetimini yaptırmaması 2020 yılı içinde her çalışan için 2342 TL’dir.

Kronik Hastalıklı Personelin İşbaşı uygunluğunu belirlemekte izlenecek yol genelge ile tespit edilmiştir. İşyeri Hekiminin İşverene karşı doğru kılavuzluk yapması, İşyeri Hekimi hatasında bile işverenin eşit oranda kusurlu olarak hukuki sorumluluk taşıdığını aktarması önemlidir.

21.07.2020 tarihli ÇSGB’den Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Başkanlığına yapılan Özel Sektördeki Kronik Hastalıklı Personelin İşe dönüşleri başlıklı tebliğinde, net bir şekilde:

tobb cevap
  1. Kronik Hastalıklı personel, hastalığıyla ilgili branştan Durum bildirir rapor getirir. (“Pandemi döneminde Gerekli tedbirler işveren ve kendisi tarafından
    alınarak çalışmasında sakınca yoktur / #evdekal’ması önerilir)
  2. İşyeri Hekimi Değerlendirir. Bilgilendirme ve açıklama yapar.
  3. İşveren Karar verir.

Netice olarak;

  1. Tetkiksiz işe giriş ve periyodik muayene yapılamaz. Tetkiksiz muayene ile işe giriş, temelsiz ev inşasına benzer.
  2. Risk analizine, tehlike sınıfına, Görev tanımına, Ortam ve kişisel maruziyet ölçüm değerlerine, Görev Faaliyet basamaklarına, kullanılan Kimyasallara ve MSDS’lerine göre tetkikleri ve periyodik muayene sıklığını belirlemek ve işverene bildirmek İşyeri Hekiminin görevidir.
  3. Ek-2 deki ve yıllık raporlamadaki Tetkik haneleri boşuna konulmamıştır.
  4. Pandemi döneminde nasıl ki İş kazası, Meslek hastalığı, Salgın ve diğer hastalıklar devam ediyorsa, İşyeri Hekimlerinin Koruyucu Sağlık Hizmetleri de devam etmektedir. Sağa gözetimi, Pandemi koruyucu tedbirleri, Periyodik tetkik ve muayeneler ve İşverenin doğru bilgilendirilmesi bunların başındadır.
  5. Kronik hastalıklı personelin işe dönüşü için Hastalıklarıyla ilgili branştan, Pandemi döneminde çalışabileceğine dair Rapor getirmesi zorunludur.
  6. 6331 İş Kanunu gereğince; İşveren alt yüklenici firmalar ve firması bünyesindeki tüm personellerin her yanlışından kaynaklanan olay ya da durumdan, Aslen veya eşit oranda sorumludur.

Dr. İlker ALTUNER

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.