Uçucu Organik Bileşenler (VOC) ve Ölçümü

Uçucu Organik Bileşenler (VOC: Volatile Organic Compounds), oda sıcaklığında kolayca buharlaşan, doğada veya sanayide yaygın olarak bulunan karbon bazlı tehlikeli bileşiklerdir. Bu bileşikler hayatımızı kolaylaştıracak veya renk katacak malzemelerin üretimi için kullanılmaktadır. Dolayısıyla aslına bakarsanız bu bileşikler günlük hayatımızda da vardırlar.

Nedir Bu Uçucu Organik Bileşenler?

VOC yani Uçucu Organik Bileşenler, oda sıcaklığında çok çabuk buharlaşma özelliği bulunan organik bileşiklerdir. Bazı VOC buharları insan sağlığı için zararlı olabilir, bu maddelerin uzun bir süre boyunca yüksek miktarlarda solunması insan sağlığını tehlikeye sokabilir, aynı zamanda doğadaki diğer canlı ve bitkilerinde yok olmasına sebebiyet verdiği bilimsel deneylerle ispatlanmıştır.

VOC Ölçüm Cihazı

Çalışma hayatında ve günlük yaşantımızda en sık karşılaştığımız bu uçucu organik bileşenler;

  • Aseton
  • Formaldehit
  • Benzen
  • Tolüen
  • Ksilen
  • Etilen glikol
  • Metilen klorür
  • Perchloroethylene
  • 1,3-bütadien

Peki VOC, Uçucu Organik Bileşenlerin ortamda varlığı Nasıl Ölçülür?

VOC ölçümü, bu tür bileşiklerle çalışan sektörlerde (Halı, boya, temizlik malzemeleri, kozmetik, ilaç, üretimi yapan kimyasal tesisler), çalışma koşullarından dolayı oluşan ve havaya yayılan uçucu organik bileşiklerin konsantrasyonunun belirlenmesi için yapılan bir ölçüm çeşididir.

VOC Ölçümü için dedektör kullanılır. Bu dedektörün ucuna ölçüm yapılacak paramaetreye göre bir uç takılır. Ortamda hangi kimyasalın değeri belirlenmek isteniyorsa tüpün içerisine o kimyasala özgü talimatlar doğrultusunda çekim yapılır. Uygun bir pompa ile ölçümü yapan cihaz değerleri analiz ederek raporlar.

Benzen İçin Ortam Maruziyet Değerleri
TOLUEN için Ortam Maruziyet Değerleri

Organik Uçucu Kimyasallardan (VOC) kişisel bazda etkilenmenin tespiti için (kişisel kimyasal maruziyet değerleri) ilgili yazıma göz atabilirsiniz.

VOC, Uçucu Organik Bileşiklerin İnsana Etkileri Nelerdir?

Her bir Uçucu Organik Bileşik (VOC) sahip olduğu potansiyel toksik özelliğine göre farklı sağlık sorunlarına neden olmaktadır.

Ortamdaki VOC seviyesi az olsa dahi, çalışanların uzun süreli bu havayı teneffüs etmesi solunum yollarıyla ilgili sağlık sorunları riskini artırabilir. Yapılan çeşitli çalışmalar VOC lara sürekli olarak maruz kalmanın astım veya özellikle kimyasallara karşı hassas olan kişilerde daha kötü sonuçlar doğurduğunu kanıtlamıştır.

VOC’lere maruz kalma neticesinde insanlarda ortaya çıkabilecek ortak belirtileri şu şekilde özetlenebilir:

AKUT ETKİLERİ: Yüksek Dozda VOC Kısa Sürede

  • Göz, burun ve boğaz tahrişi
  • Baş ağrısı
  • Bulantı / Kusma
  • Baş dönmesi
  • Astım belirtilerinin artması

KRONİK ETKİLER: Yüksek Dozda VOC Uzun Dönemde

Artan risk,:

  • Kanser
  • Karaciğer hastalıkları
  • Böbrek hastalıkları
  • Sinir Sistemi bozuklukları

Özellikle kimyasal üretim ağırlıklı sanayi iş kollarında çalışanlar, işin yürütülmesi sırasında birçok zararlı kimyasal faktörlere maruz kalmaktadırlar. Meslek hastalıkları ve iş kazalarının minimize edilebilmesi için işyerlerindeki zararlı etkenlerin tespiti son derece önemlidir. Ayrıca bu işyerlerinde risk değerlendirmelerinin detaylı olarak yapılarak gerekli teknik önlemlerin alınması, sürekli iyileştirmelerin yapılması ve uygun kişisel koruyucuların seçimi gerçekleştirilmelidir.

Ayrıca, bu işyerlerinde yapılan iş, maruz kalınan faktör, maruziyet süresi dikkate alınarak yapılan ölçümler kişisel maruziyet açısından çok daha faydalı veriler elde etmemizi sağlar.

İlgili Mevzuatlar

Kaynak:

Dr. Fatih Hakan ÇAM
Ekleme: 14.08.2018
Güncelleme: 14.08.2018

Uçucu Organik Bileşenler (VOC) ve Ölçümü” için bir yorum

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.